ولیعهد ایران: جهان به پایان حکومت [ایران] کمک کند

در روزهای اخیر، ایران بار دیگر وارد بحرانی شد که ریشه آن به سیاست‌های چند دهه گذشته بازمی‌گردد. تبادل موشکی میان تهران و تل‌آویو، نتیجه مستقیم سال‌ها اقدامات مخرب و ماجراجویانه جمهوری اسلامی اعم از نظامی‌گری، جنگ‌های نیابتی و باج‌خواهی هسته‌ای ارزیابی می‌شود. این وضعیت چالش‌برانگیز نه‌تنها بیانگر تهدیدات روزافزون برای ثبات منطقه است، بلکه فرصتی کم‌سابقه را برای مردم ایران و جامعه جهانی فراهم کرده تا گامی اساسی در مسیر تحولات آینده بردارند. در این میان، بازتاب واکنش خشن دستگاه حاکمیت نسبت به اعتراضات داخلی و تلاش برای سرکوب جامعه مدنی، نشانه‌ای از تضعیف قدرت و موقعیت حکومت است.

تداوم سیاست‌های تقابلی جمهوری اسلامی نه‌تنها منافع ملی ایران را خدشه‌دار کرده، بلکه جایگاه کشور را در میان جامعه ملل به‌شدت تضعیف نموده است. تحولاتی همچون حملات ارتش اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای و فرماندهان نظامی ایران، ابعادی از شکنندگی قدرت سیاسی در تهران را آشکار ساخت. نظام حکومتی که تحت شعار دفاع از استقلال و قدرت ملی شکل گرفته، اکنون با چالش‌های جدی داخلی و بین‌المللی مواجه است و حمایت مردمی خود را تا حد زیادی از دست داده است. در چنین شرایطی، آینده سیاسی ایران بیش از هر زمان دیگری وابسته به توانِ مردم برای سازماندهی و پیگیری اعتراضاتِ گسترده و مسالمت‌آمیز شده است.

در چهار دهه گذشته، ایرانیان در مقاطع متعددی با هدف دستیابی به آزادی و تغییر ساختار سیاسی کشور دست به نافرمانی مدنی گسترده زده‌اند. نمونه‌های شاخص این موضوع در سال‌های ۱۹۹۹، ۲۰۰۹، ۲۰۱۷، ۲۰۱۹ و به‌ویژه در سال ۲۰۲۲، پس از جان‌باختن مهسا امینی، نمایان شده است. هر یک از این اعتراضات با قدرت و انسجام بیش‌تر نسبت به قبل شکل گرفت و موجب شد بنیان‌های مشروعیت حکومت بیش از پیش دچار تزلزل شود. در نتیجه، تداوم این روندهای اعتراضی، در کنار فشارهای اخیر ناشی از تشدید درگیری‌های منطقه‌ای، شرایط داخلی را به نقطه حساسی رسانده است.

جمهوری اسلامی اکنون با سطح بالایی از ضعف ساختاری و انزوای دیپلماتیک روبه‌رو است و تکیه بر ابزارهایی مانند موشک‌های بالستیک و شعارهای ایدئولوژیک نتوانسته مشروعیت از دست رفته نظام را جبران کند. بخش بزرگی از جامعه ایران خواهان پایان نظام دینی موجود است و بخش عمده حرکت‌هایی که درون کشور رخ می‌دهد، بر پایه خواست برای گذار به ساختاری دموکراتیک‌تر استوار است. در این میان، دخالت‌های خارجی هرچند می‌تواند بر توازن قوا تأثیرگذار باشد، اما راه‌حل اصلی و نهایی، تغییرات درون‌زا از دل جامعه است که مبتنی بر اعتصاب‌های سراسری، تظاهرات هماهنگ و نافرمانی مدنی پایدار است.

منافع جامعه جهانی نیز در حمایت از این فرآیند تغییر نهفته است. لازم است کشورهای تاثیرگذار با وضع تحریم‌های هدفمند بر مقامات و شبکه‌های اقتصادی رژیم، فشار را افزایش دهند و همزمان با فراهم‌آوردن دسترسی آزاد به اینترنت و تقویت ابزارهای ارتباط امن، صدای مردم ایران را تقویت کنند. همچنین، انرژی دیپلماسی باید صرف انزوای بیش‌تر حکومت فعلی از مجامع بین‌المللی و حمایت از جریان‌های دموکراسی‌خواه در داخل کشور شود. جامعه بین‌المللی باید نشان دهد که حمایت از مبارزه مردم ایران یک ضرورت اخلاقی و راهبردی است و نه صرفاً یک موضع‌گیری مقطعی.

ضعف اقتصادی و اشتدادی که هم‌اکنون حکومت ایران در آن به سر می‌برد، شرایط کم‌سابقه‌ای را برای تغییرات ساختاری بوجود آورده است. برخی فرماندهان نظامی و طیفی از بدنه دستگاه حکومتی، با مشاهده ضعف‌ها و مشکلات اقتصادی و امنیتی بیرونی، در حال بازنگری نسبت به آینده خود و مصالح شخصی‌شان در این ساختار هستند. در فضای فعلی، امکان پیوستن طیفی از نیروهای تاثیرگذار حکومت به جریان تحول‌خواهی جامعه بیش از پیش مطرح شده است.

در چنین وضعیتی، موقعیت بی‌سابقه‌ای برای تحقق تغییر اساسی فراهم شده، اما این فرصت برای همیشه باقی نخواهد ماند. جامعه ایران بیش از پیش به ارتقا همبستگی ملی و خلق یک جنبش فراگیر برای پایان‌بخشیدن به وضعیت موجود نزدیک شده است. آنچه اکنون برای شکل‌گیری تحولی پایدار مورد نیاز است، اقدامات جدی و ملموس جامعه جهانی در حمایت از حرکت‌های مردمی ایران است. این حمایت باید فراتر از شعارهای صرف باشد و به‌گونه‌ای اجرا شود که موازنه به نفع جامعه مدنی رقم بخورد.

تحقق ایرانی دموکراتیک و آزاد، نه‌تنها آینده این کشور را تغییر خواهد داد بلکه تأثیری اساسی بر نظم و امنیت منطقه خواهد داشت. همچنین، پایانی بر سیاست‌های ماجراجویانه و تهدیدهای هسته‌ای که غرب‌آسیا را دچار بی‌ثباتی کرده، رقم خواهد زد و مسیر ثبات و توسعه منطقه هموارتر خواهد شد. تداوم سیاست‌های تقابلی کنونی همچنان هزینه‌های فراوانی برای مردم ایران به همراه دارد و فقدان تدبیر اساسی در بین رهبران فعلی، نشان از اولویت‌بخشی به بقای قدرت به قیمت منافع ملی دارد.

در نهایت، امید به آزادی و حقوق مردم ایران، در بطن جامعه، کارخانه‌ها، دانشگاه‌ها و خیابان‌ها شکل می‌گیرد و نیازمند همراهی واقعی جامعه جهانی است. لحظه سرنوشت‌ساز برای ایران و منطقه فرا رسیده است و انتخاب ابتدایی برای جامعه جهانی، پایان‌دادن قطعی به این وضع و حمایت جدی از مردم ایران است تا راه برای آینده‌ای بهتر هموار گردد./ منبع