قدرت دریایی جمعی: راهبرد جدید دریایی ناتو

راهبرد جدید دریایی ناتو که پس از سال ۲۰۱۱ به‌روز شده است، یک حس فوریت تجدیدشده را منعکس می‌کند. این سند حوزه دریایی را جبهه تعیین‌کننده در عصر رقابت قدرت‌های بزرگ تعریف کرده و قدرت دریایی را ستون فقرات توانایی ناتو برای دفاع جمعی و جنگ پایدار می‌داند. این راهبرد برای مبارزه‌ای در مقیاس بزرگ طراحی شده و نه برای نظارت برون‌مرزی دهه‌های گذشته. قدرت دریایی ناتو بر چهار رکن اصلی استوار است: آمادگی، فناوری پیشرفته، حفاظت از خطوط ارتباط دریایی و توانایی پیروزی در درگیری. تأکید مکرر بر «پیروزی» نشان‌دهنده تغییر از بازدارندگی صرفاً از طریق حضور، به بازدارندگی از طریق توانمندی اثبات‌شده است.

این راهبرد با یک ارزیابی صریح از تهدیدها آغاز می‌شود. روسیه به‌درستی به‌عنوان مستقیم‌ترین و پایدارترین خطر معرفی شده است، به‌ویژه با نوسازی دریایی و فعالیت‌های ترکیبی خود در تمام آب‌های راهبردی اروپا و اقیانوس اطلس. تروریسم و حملات به زیرساخت‌های حیاتی فراساحلی همچنان یک نگرانی اصلی است. علاوه بر این، چین به‌عنوان یک چالشگر سیستمیک به‌دلیل گسترش دریایی و مشارکت «بدون محدودیت» با روسیه مطرح شده است. تغییرات اقلیمی (به‌ویژه باز شدن مسیرهای قطب شمال) و فناوری‌های نوظهور (مانند هوش مصنوعی و سیستم‌های بدون سرنشین) نیز به‌عنوان نیروهای راهبردی در نظر گرفته شده‌اند که ماهیت جنگ دریایی را تغییر می‌دهند.

در چارچوب مأموریت اصلی ناتو، نقش نیروهای دریایی تقویت شده است. در بخش بازدارندگی و دفاع، تأکید بر قدرت سخت است؛ نیروهای دریایی به‌عنوان بافت همبند قابلیت‌های هسته‌ای، متعارف و سایبری، از جمله پای هسته‌ای مستقر در دریا و حفاظت از زیرساخت‌های زیردریایی عمل می‌کنند. «چشم‌انداز اقیانوس دیجیتال» (Digital Ocean Vision) هدف ناتو برای دستیابی به آگاهی لحظه‌ای از وضعیت در کل حوزه دریایی را نشان می‌دهد. در بخش مدیریت بحران و همکاری امنیتی، نیروهای دریایی همچنان ابزارهای چابک ناتو برای فعالیت‌های غیرنظامی و دیپلماتیک (مانند کمک‌های بشردوستانه و همکاری با اتحادیه اروپا) باقی می‌مانند.

برای اجرای این چشم‌انداز، ناتو بر آمادگی صنعتی و عملیاتی تأکید می‌کند. کشورها ترغیب شده‌اند که قابلیت دسترسی نیروها را افزایش داده، ناوگان را مدرن سازند و تولید صنعتی را برای حمایت از جبهه جنگ پایدار تضمین کنند. تمرکز بر حفاظت از زیرساخت‌های زیردریایی (مانند کابل‌ها و خطوط لوله) که اکنون به‌عنوان اهداف خط مقدم شناخته می‌شوند، بسیار مهم است. موفقیت نهایی این راهبرد، که جامع‌ترین سند ناتو از زمان پایان جنگ سرد است، به تأمین منابع، هماهنگی سیاسی و آمادگی صنعتی متحدان بستگی دارد، به‌ویژه در برابر چالش تأمین بودجه کافی و پرسش‌های مربوط به تعهد ایالات متحده تحت دولت کنونی به ناتو در صورت تشدید درگیری‌ها با روسیه./ منبع