اصلاح مسیر مذاکرات روسیه و اوکراین

بیش از سه سال از دستور ولادیمیر پوتین برای تصرف مناطق دونتسک و لوهانسک در شرق اوکراین می‌گذرد و نبرد بر سر شهرهایی مانند پوکروفسک (Pokrovsk) در دونتسک، که یک پایگاه حیاتی اوکراینی است، ادامه دارد. موقعیت جغرافیایی پوکروفسک به‌قدری مهم است که اگر نیروهای روسی آن را به تصرف خود درآورند، در موقعیتی قرار می‌گیرند که می‌توانند به استحکامات اصلی اوکراین در امتداد محور کوستیانتینیوکا-اسلوویانسک-کراماتورسک حمله کنند. اما به‌تازگی، یک ابتکار عمل تحت رهبری ایالات متحده در حال مذاکره است تا پویایی این درگیری را برای همیشه تغییر دهد. این ابتکار از اوکراین می‌خواهد که از استحکامات خود در دونتسک عقب‌نشینی کند و آن منطقه را به یک منطقه غیرنظامی‌شده تبدیل سازد که روسیه اصرار دارد به‌عنوان قلمرو خود به‌رسمیت شناخته شود. گزارش‌ها حاکی از آن است که واشنگتن از کی‌یف خواسته است که در عرض چند روز در مورد این پیشنهاد تصمیم بگیرد.

اگرچه این طرح، هدف قابل‌ستایش پایان‌دادن به جنگ خونین را دنبال می‌کند، اما تنها در صورتی برای مسکو قابل پذیرش خواهد بود که در میز مذاکره، قلمروی بیشتری از آنچه در سه سال نبرد طاقت‌فرسا توانسته در میدان جنگ به‌دست آورد، به آن اعطا شود. روسیه در سال جاری با بیش از ۳۵۰ هزار تلفات، تنها حدود ۱ درصد از قلمروی اوکراین را تصرف کرده است. به‌جای در نظر ‌گرفتن برچیدن ستون‌های اصلی دفاع اوکراین، سیاست‌گذاران آمریکایی و اروپایی بهتر است بر حمایت حداکثری از اوکراین متمرکز شوند و اجازه دهند که کی‌یف، در صورت تمایل، شانس خود را در میدان نبرد بیازماید. فرضیه اولیه پیشنهاد آمریکا این است که واگذاری دونتسک به پوتین او را متقاعد می‌کند که به آتش‌بس (حداقل موقتاً) پایبند باشد و اوکراین در صورت ادامه جنگ برای جلوگیری از پیشروی‌های بیشتر روسیه به سختی خواهد افتاد. برای شیرین کردن این قرص تلخ، آمریکا به اوکراین تضمین امنیتی در صورت نقض تعهد توسط روسیه ارائه می‌دهد.

اما باید نسبت به اعتبار این تضمین امنیتی تردید جدی داشت. اگر آمریکا اکنون در ارائه کمک‌های نظامی به اوکراین محتاطانه عمل می‌کند، آیا واقعاً آماده خواهد بود که در آینده برای دفاع از کی‌یف با روسیه وارد مقابله مستقیم شود؟ با توجه به سابقه حمله روسیه به گرجستان در سال ۲۰۰۸ در روزهای پایانی دولت بوش و نگرانی از وقوع بحران‌های دیگر (مانند بحران نظامی در آمریکای لاتین یا نوسانات بازار)، این نگرانی وجود دارد که پوتین اقدامی مشابه را در پایان ریاست‌جمهوری ترامپ انجام دهد. به این ترتیب، تنها تضمین امنیتی واقعی برای اوکراین، نیروهای مسلح خودش هستند. با توجه به اهرم فشار گسترده‌ای که واشنگتن بر کی‌یف دارد (مانند اشتراک اطلاعات فضایی و شبکه‌های نبرد پیشرفته که اروپا قادر به جبران آن‌ها نیست)، اشتباه خواهد بود که آمریکا از این مزیت برای اصرار بر شرایطی استفاده کند که کی‌یف معتقد است دفاع آن را به خطر می‌اندازد. فروپاشی روحیه اوکراینی‌ها در نتیجه این فشار می‌تواند آسیب بیشتری به انسجام و قدرت رزمی کشور وارد سازد تا حتی نرخ بالای تلفات و فرار از خدمت امروز. از دیدگاه کرملین، هدف اصلی جنگ، مقابله با ناتو، نابودی نیروهای مسلح اوکراین و برکناری رئیس جمهور این کشور است؛ بنابراین، مسکو تنها توافقی سیاسی را برای پایان جنگ می‌پذیرد که این اهداف را تسهیل کند. در غیر این صورت، کرملین امیدوار است که مذاکرات جاری، تفرقه را بین اوکراین و شرکای غربی‌اش، و همچنین در میان متحدان ناتو، ایجاد کند. در نهایت، رهبران آمریکا و اروپا باید ارزیابی صادقانه و صریحی از آنچه می‌توانند و نمی‌توانند در مبارزه برای بقای اوکراین (از کمک‌های اقتصادی و نظامی گرفته تا تحریم‌ها و کنترل صادرات) فراهم کنند، ارائه دهند. کلید اصلی، رسیدن به یک درک مشترک از همان ابتدا است تا تصویر واقعی از آنچه در میدان نبرد ممکن است به‌دست آید و از بروز اختلافات فرا آتلانتیکی که روسیه به‌دنبال بهره‌برداری از آن‌هاست، جلوگیری شود. پس از آن، تصمیم‌گیری در مورد ادامه جنگ یا پذیرش آتش‌بس ناخوشایند باید بر عهده تصمیم‌گیرندگان در کی‌یف باشد./ منبع