آیا کشورهای عربی هزینه‌های واقعی بر اسرائیل تحمیل خواهند کرد؟

از زمان حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، سوال اصلی منطقه غرب‌آسیا این بوده است که چه ترکیب از شرایط، فشارها یا امتیازات می‌تواند به پایان چرخه خشونت و جنگ در منطقه کمک کند؟ در پی حمله اسرائیل به رهبران حماس در دوحه، کشورهای عربی در تاریخ ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۳ در یک نشست اضطراری گرد هم آمدند. این نشست با امید به اتخاذ موضعی سخت‌تر علیه اسرائیل و دستیابی به توافقی برای آتش‌بس در غزه برگزار شد، اما به دلیل عدم تصمیم‌گیری عملی در خصوص اقدامات نظامی یا اقتصادی، این نشست به فرصتی از دست رفته تبدیل شد.

در دو سال گذشته، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به جای دیپلماسی، از روش‌های نظامی برای تضمین امنیت ملی و سیاسی خود استفاده کرده است. این سیاست‌ها منجر به حملات گسترده به حزب‌الله، حوثی‌ها و نیروهای ایرانی شد و خسارات فراوانی را در غزه و سوریه بر جا گذاشت. در همین حال، دو رئیس‌جمهور ایالات متحده، ترامپ و بایدن، نتوانستند به طور مؤثر آتش‌بس دائمی را به اسرائیل و حماس تحمیل کنند.

حماس در طول این جنگ‌ها حمایت بیشتر مردم غزه را از دست داده و اکنون آمادگی خود را برای رسیدن به یک توافق نهایی برای پایان‌دادن به جنگ اعلام کرده است. اسرائیل تا حد زیادی توانسته است آزادی عمل زیادی در میادین جنگی داشته باشد، اما فشارهای بین‌المللی علیه رفتارهای نظامی این کشور افزایش یافته است. در این میان، حمایت‌های آمریکا از اسرائیل در حال کاهش است و حمایت داخلی از نتانیاهو برای تحقق توافق آزادسازی گروگان‌ها نیز در حال کاهش است.

تا قبل از حمله اسرائیل به دوحه، سیاست اسرائیل در این بحران ادامه‌دار به نظر می‌رسید، اما این حمله موجب تغییر در معادلات منطقه‌ای و فشارهای بیشتر بر اسرائیل شد. این حمله باعث بی‌اعتمادی به اسرائیل و تخریب روابط دیپلماتیک با کشورهای عربی شد، به‌ویژه با کشورهای امضاکننده توافق ابراهیم.

در پی این تحولات، کشورهای عربی به‌ویژه ترکیه و امارات شروع به اعمال فشارهای اقتصادی و دیپلماتیک بر اسرائیل کرده‌اند. این کشورها اکنون به‌دنبال استفاده از نفوذ خود برای کاهش اقدامات خشونت‌آمیز اسرائیل در منطقه هستند. به طور خاص، امارات به اسرائیل هشدار داده که هرگونه اقدام برای الحاق کرانه باختری به اسرائیل موجب تحریم‌ها و کاهش روابط اقتصادی خواهد شد.

این تحولات نشان می‌دهند که کشورهای عربی در حال حرکت به سوی استفاده از دیپلماسی فعال و قوی‌تر علیه اسرائیل هستند و ممکن است در آینده روابط خود را به‌طور جدی با اسرائیل محدود کنند./ منبع