وضعیت عادی جدید در غزه
احتمال تعارض محدود مداوم بیشتر از صلح است. تعادل شکننده میان طرح صلح ترامپ و بنبست میدانی وجود دارد.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «وضعیت عادی جدید در غزه» به قلم دانیل بیمن (Daniel Byman) در فارن افرز (Foreign Affairs) منتشر شده است. این مقاله به بررسی پایداری آتشبسی میپردازد که از ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ تحت نظارت دولت ترامپ برقرار شده است. نویسنده معتقد است اگرچه درگیریهای شدید متوقف شده و مبادله زندانیان و گروگانها طبق طرح بیستمادهای واشنگتن صورت گرفته است، اما غزه به یک «تعادل زشت» رسیده است؛ وضعیتی که در آن خشونتهای پراکنده، جابجایی ۱.۵ میلیون نفر و فقدان یک جایگزین سیاسی برای حماس، چشمانداز بازسازی واقعی و صلح پایدار را تیره و تار کرده است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
غزه در دسامبر ۲۰۲۵ وارد مرحلهای شده است که میتوان آن را «نه جنگ و نه صلح» نامید. ارتش اسرائیل تا «خط زرد» عقبنشینی کرده و حدود ۵۳ درصد از نوار غزه را در کنترل دارد، در حالی که حماس با وجود ضربات سنگین، همچنان تنها نیروی سازمانیافتهای است که نظم و قانون پایه را در مناطق تحت کنترل خود اجرا میکند. طرح صلح ترامپ که بر ایجاد یک «نیروی ثباتساز بینالمللی» و یک دولت فنسالار به ریاست تونی بلر و تحت نظارت «شورای صلح» تأکید دارد، در عمل با بنبست مواجه شده است. کشورهای عربی و اسلامی بهدلیل نبود مسیر روشن برای تشکیل دولت مستقل فلسطینی، از اعزام نیرو خودداری میکنند و حماس نیز بهشدت در برابر ایده خلع سلاح دائمی مقاومت میکند؛ چرا که سلاح را تنها ضامن بقای سیاسی و فیزیکی خود در برابر رقبای داخلی و حملات تلافیجویانه اسرائیل میبیند.
وضعیت انسانی در غزه همچنان بحرانی است؛ بهرغم وعده اسرائیل برای ورود روزانه ششصد کامیون کمک، آمارهای سازمان ملل نشان میدهد که میانگین واقعی کمتر از ۱۲۰ کامیون در روز است. بارشهای سنگین و سرمای ماه دسامبر، رنج ۱.۵ میلیون آوارهای را که در پناهگاههای اضطراری زندگی میکنند، دوچندان کرده است. از سوی دیگر، خشونتهای محدود اما مستمر همچنان قربانی میگیرد؛ حماس از اکتبر ۲۰۲۵ تاکنون مدعی ۲۸۲ مورد نقض آتشبس توسط اسرائیل شده و در مقابل، ارتش اسرائیل نیز ۲۴ مورد نقض توسط حماس را ثبت کرده است. این درگیریهای مقطعی، مانع از ورود سرمایههای بینالمللی برای بازسازی تخمینزدهشده هفتاد میلیارد دلاری غزه میشود. سرمایهگذاران و کشورهای حامی، تا زمانی که تضمینی برای عدم بازگشت جنگ تمامعیار وجود نداشته باشد، از پرداخت مبالغ کلان خودداری میکنند.
با گذشت زمان، توجه بینالمللی از غزه کاسته خواهد شد و این منطقه به یک «بحران فراموششده» تبدیل میگردد. دولت ترامپ اگرچه به نقش خود در برقراری آتشبس افتخار میکند، اما تمایلی به درگیری مستقیم نظامی یا دیپلماسی صبورانه و طولانیمدت برای حل ریشهای بحران ندارد. بدون فشار مستمر واشنگتن بر نتانیاهو برای عقبنشینی بیشتر و بر شرکای عرب برای فشار بر حماس، «خط زرد» فعلی به یک مرز نیمهدائمی تبدیل خواهد شد. غزه در آینده احتمالاً شاهد تکرار «بحرانهای کوچک» و حملات هدفمند اسرائیل برای جلوگیری از بازسازی توان موشکی حماس خواهد بود؛ وضعیتی که در آن نه بازسازی واقعی رخ میدهد و نه پیشرفتی بهسوی راهحل سیاسی حاصل میشود، بلکه تنها رنج غیرنظامیان در زیر سایه یک صلح مسلحانه تداوم مییابد./ منبع
