یمن؛ جبهه سرنوشت‌ساز در تلاش آمریکا و اسرائیل برای کنترل منطقه
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «یمن؛ جبهه سرنوشت‌ساز در تلاش آمریکا و اسرائیل برای کنترل منطقه» نوشته موعده اسکندر (Mawadda Iskandar) در کرِیدل (Cradle) منتشر شده است. پس از جنگ غزه در ماه اکتبر ۲۰۲۳، یمن به صحنه اصلی رویارویی‌های نیابتی و تلاش مشترک واشنگتن، تل‌آویو و ابوظبی برای بازطراحی نقشه قدرت در غرب‌آسیا تبدیل شده است. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
از زمان عملیات «طوفان الاقصی» در ماه اکتبر ۲۰۲۳، نیروهای وابسته به جنبش انصارالله با تبدیل دریای سرخ به عرصه فشار علیه تل‌آویو و واشنگتن، منافع آمریکا و اسرائیل را تا مدیترانه تهدید کرده‌اند. شکست واشنگتن در متوقف‌سازی این جبهه موجب توافق موقت با صنعا برای توقف حملات به منافع آمریکا شد، اما محاصره دریایی کشتی‌های اسرائیلی و عملیات در سرزمین‌های اشغالی ادامه یافت. ناکامی آمریکا و اسرائیل سبب شد تا راهبردی تازه برای نفوذ در جبهه یمن با ابعاد نظامی و اطلاعاتی جدید تدوین شود و این کشور به میدان اصلی در بازترسیم موازنه منطقه‌ای بدل گردد.
امارات، معمار اصلی این طرح، با استفاده از روند عادی‌سازی روابط با اسرائیل، آن را پوششی برای نفوذ تل‌آویو در جنوب یمن قرار داده است. شورای انتقالی جنوب (STC) به رهبری عیدروس الزبیدی آشکارا خواهان عادی‌سازی روابط در برابر حمایت از تجزیه جنوب شده است. رسانه‌های اسرائیلی از نقش ابوظبی در ترور مقامات ارشد صنعا، از جمله احمد الرهوی، نخست‌وزیر، در ماه سپتامبر و تلاش نافرجام برای ترور محمد عبدالکریم الغماری، رئیس ستاد ارتش، در ماه ژوئن ۲۰۲۵ خبر داده‌اند. زبیدی نیز آمادگی خود برای عادی‌سازی را در صورت تأیید واشنگتن اعلام کرده و دیدارهای مشترک با هیئت‌های آمریکایی و اسرائیلی نشانه آشکار این هماهنگی است. در ماه جولای ۲۰۲۵، هیئتی از اندیشکده آمریکایی «میدل ایست فوروم» با حضور روزنامه‌نگار انگلیسی-اسرائیلی جاناتان اسپایر و پژوهشگر آمریکایی مایکل روبین، در عدن با وزیر دفاع دولت مورد حمایت عربستان و رهبران شورای انتقالی دیدار کردند. طبق گزارش «جروزالم پست»، شورا آمادگی خود را برای عملیات در باب‌المندب در صورت دریافت حمایت مالی و نظامی غرب اعلام کرده است.
میان سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، امارات با پشتیبانی اسرائیل در جنوب یمن پایگاه‌های هوایی و اطلاعاتی در شبوه، سقطرا، زقر و عبد الکوری ایجاد کرده و افسران اسرائیلی به‌طور میدانی در این مناطق فعال‌اند. همکاری‌های دو طرف از طریق سامانه اطلاعاتی مشترک «گوی بلورین» انجام می‌شود. جزایر مذکور به مراکز نظامی و اقتصادی تبدیل شده‌اند که مسیرهای کشتیرانی بین آسیا و آفریقا را زیر کنترل دارند. جزیره میون در قلب تنگه باب‌المندب با حمایت مستقیم اسرائیل به پایگاه دائمی نظامی بدل شده و سامانه‌های راداری، پاتریوت و پهپادی اسرائیل را در خود جای داده است. درآمد عبور کشتی‌ها از این گذرگاه، از ۸۰ تا ۲۰۰ هزار دلار، به حساب‌های امارات در دوبی واریز می‌شود. جزیره زقر نیز با حضور فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) و نیروهای آموزش‌دیده اماراتی به مرکز مشترک عملیات ضدصنعا تبدیل شده است. تصاویر ماهواره‌ای از گسترش زیرساخت‌های ارتباطی و سامانه‌های رهگیری اسرائیلی در این جزایر خبر می‌دهند.
در مجمع‌الجزایر سقطرا، امارات با پوشش فعالیت‌های بشردوستانه، سایت‌های بازداشت، ایستگاه‌های اطلاعاتی و اسکله‌های اختصاصی ایجاد کرده است. در استان نفت‌خیز شبوه نیز دو باند پرواز، شبکه تونلی و مراکز آموزشی پهپاد با حضور مزدوران کلمبیایی ایجاد شده و این منطقه به نقطه اتصال جنوب با شمال و هدفی کلیدی در محاسبات منطقه‌ای بدل شده است.
در جبهه شرقی، رقابت عربستان و امارات در استان المهره شدت گرفته است؛ امارات درصدد تثبیت نفوذ در سقطرا از طریق ابزارهای نظامی و فرهنگی است، در حالی‌که ریاض با استقرار نیروهای سلفی و ایجاد پایگاه‌های جدید، کنترل مسیرهای حیاتی شرق را دنبال می‌کند. عربستان در ماه سپتامبر ۲۰۲۵ با میزبانی از همایش امنیت دریایی با حضور بیش از ۳۵ کشور، از ائتلافی برای «حفاظت از ناوبری دریایی» در دریای سرخ خبر داد که هدف واقعی آن، شکستن محاصره یمنی بر کشتی‌های اسرائیلی بود. عبدالملک الحوثی، رهبر انصارالله، در واکنش هشدار داد هرگونه حمایت از کشتی‌های اسرائیلی با پاسخ مستقیم مواجه خواهد شد. در نتیجه، جنگ غزه ناخواسته یمن را به محور اصلی ژئوپلیتیک منطقه بدل کرده است؛ جایی که محور مقاومت از شام تا دریای عرب گسترش یافته و نبرد بر سر باب‌المندب همچنان سرنوشت‌ساز باقی مانده است./ منبع