ناتو برخلاف تصور همچنان قدرتمند است

ناتو با وجود فشارهای ترامپ همچنان انسجام و کارکرد راهبردی خود را حفظ کرده است.

به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «ناتو برخلاف تصور همچنان قدرتمند است»، به قلم چارلز کاپچان (Charles Kupchan) در آتلانتیک (Atlantic) منتشر شده است. این یادداشت با بررسی روابط آمریکا و متحدان اروپایی، استدلال می‌کند که اگرچه سیاست‌های دونالد ترامپ فشارهای کم‌سابقه‌ای بر ناتو وارد کرده، اما این ائتلاف به دلیل ضرورت‌های امنیتی و منافع مشترک اعضا همچنان از انسجام و پایداری قابل‌توجهی برخوردار است. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.

ائتلاف ناتو طی سال‌های اخیر با فشارهای سیاسی و اختلافات داخلی قابل‌توجهی روبه‌رو بوده است، اما برخلاف پیش‌بینی بسیاری از ناظران، همچنان جایگاه خود را به عنوان مهم‌ترین سازوکار امنیت جمعی غرب حفظ کرده است. اگرچه سیاست‌های دونالد ترامپ بارها مشروعیت، انسجام و آینده این ائتلاف را زیر سؤال برده، اما واقعیت‌های ژئوپلیتیکی و نیازهای امنیتی مشترک اعضا مانع از تضعیف بنیادین آن شده است.

ترامپ از ابتدای حضور خود در قدرت، بارها کشورهای عضو ناتو را به دلیل سهم پایین در هزینه‌های دفاعی مورد انتقاد قرار داده و رویکردی سخت‌گیرانه نسبت به متحدان اروپایی اتخاذ کرده است. این رویکرد در نشست اخیر ناتو در آنکارا نیز ادامه یافت؛ جایی که وی کشورهای اروپایی را به مشارکت نکردن در درگیری آمریکا با ایران متهم کرد و بار دیگر خواستار افزایش هزینه‌های دفاعی اعضا شد. او همچنین اسپانیا را به دلیل مخالفت با جنگ ایران و سطح پایین هزینه‌های نظامی هدف انتقاد قرار داد و حتی تهدید کرد روابط تجاری با این کشور را محدود خواهد کرد.

همزمان، طرح دوباره ادعای ترامپ درباره ضرورت در اختیار گرفتن گرینلند از دانمارک، بار دیگر اختلافات میان واشنگتن و برخی متحدان اروپایی را آشکار ساخت. واکنش قاطع کپنهاگ مبنی بر دفاع از تمامیت ارضی خود نشان داد که برخی اختلافات دوجانبه همچنان پابرجاست، اما این تنش‌ها به معنای فروپاشی ساختار ناتو نیست.

با وجود این اختلافات، اعضای اروپایی و آمریکا همچنان منافع امنیتی مشترکی دارند که ادامه حیات این ائتلاف را ضروری می‌سازد. افزایش تهدیدهای بین‌المللی، رقابت قدرت‌های بزرگ، جنگ‌های منطقه‌ای و نگرانی‌های امنیتی در اروپا، اهمیت ناتو را بیش از گذشته برجسته کرده است. همین ضرورت‌های راهبردی سبب شده حتی دولت‌هایی که با سیاست‌های واشنگتن اختلاف دارند نیز حفظ ناتو را در اولویت قرار دهند.

در سال‌های اخیر کشورهای اروپایی نیز به تدریج بودجه‌های دفاعی خود را افزایش داده و برای تقویت توان بازدارندگی و کاهش وابستگی به آمریکا اقدام کرده‌اند. این روند اگرچه بخشی از پاسخ به فشارهای واشنگتن محسوب می‌شود، اما در عمل به تقویت ظرفیت‌های درونی ناتو نیز انجامیده است. بنابراین فشارهای سیاسی ترامپ در برخی حوزه‌ها به جای تضعیف ائتلاف، اعضا را به سرمایه‌گذاری بیشتر در توان دفاعی مشترک سوق داده است.

در مجموع، آینده ناتو بیش از آنکه به مواضع مقطعی رهبران سیاسی وابسته باشد، به منافع راهبردی اعضای آن گره خورده است. اختلافات بر سر بودجه دفاعی، تجارت یا سیاست خارجی، هرچند می‌تواند روابط داخلی ائتلاف را پرتنش کند، اما قادر نیست ضرورت وجودی آن را از میان ببرد. در شرایطی که محیط امنیتی اروپا و جهان همچنان بی‌ثبات است، ناتو همچنان یکی از ارکان اصلی امنیت غرب باقی خواهد ماند و ظرفیت نهادی آن برای عبور از بحران‌های سیاسی، مهم‌ترین عامل دوام این ائتلاف به شمار می‌رود./منبع