سرمایهگذاری آمریکا در آسیای مرکزی
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «سرمایهگذاری آمریکا در آسیای مرکزی» به قلم قرهالعین حفیظ (Qura tul ain Hafeez) در ساوت ایشیا ژورنال (South Asia Journal) منتشر شده است. این یادداشت بر نقش راهبردی پاکستان بهعنوان کریدور تجاری برای سرمایهگذاری آمریکا در بخش خودروسازی و تجارت منطقهای با افغانستان و آسیای مرکزی تمرکز دارد. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
پاکستان بهدلیل موقعیت راهبردی خود در تقاطع جنوب و آسیای مرکزی، فرصتی بینظیر برای سرمایهگذاری به آمریکا در بخش خودروسازی و تجارت منطقهای با افغانستان ارائه میدهد. این کشور با مرز مشترک با افغانستان، کوتاهترین مسیر به دریای عرب را فراهم میکند و بنادر کراچی و گوادر دسترسی حیاتی برای کشورهای محصور در خشکی، بهویژه افغانستان، به بازارهای جهانی ایجاد میکنند. گذرگاههای تورخم و چمن، تجارت پاکستان با افغانستان و جهان را تسهیل میکنند. بیش از هشتاد درصد واردات افغانستان از طریق خاک پاکستان انجام میشود و توافقنامه تجارت ترانزیتی افغانستان-پاکستان (APTTA) امکان حملونقل قانونی کالا را فراهم میکند. این شرایط، پاکستان را به پایگاهی برای شرکتهای آمریکایی تبدیل میکند که میتوانند در تأمین تجهیزات ساختوساز، قطعات یدکی و وسایل نقلیه برای بازسازی افغانستان نقش داشته باشند.
تجارت کالای آمریکا با افغانستان پس از خروج آمریکا در سال ۲۰۲۱ کاهش چشمگیری یافت و از ۱.۲۳ میلیارد دلار صادرات در سال ۲۰۱۸ به ۳۳.۹ میلیون دلار در سال ۲۰۲۴ رسید. در مقابل، تجارت آمریکا با آسیای مرکزی، مانند قزاقستان با ۱.۱ میلیارد دلار صادرات در سال ۲۰۲۴، همچنان محدود اما بزرگتر از تجارت با افغانستان است. حجم محمولههای ترانزیتی افغانستان از طریق پاکستان در سالهای ۲۰۲۲-۲۰۲۳ از ۷۴,۳۱۶ دلار به ۱۰۲,۸۸۶ دلار و ارزش آن از چهار میلیارد به ۶.۷ میلیارد دلار افزایش یافت. این آمار نشاندهنده اهمیت پاکستان بهعنوان کریدور اصلی تجارت منطقهای است، هرچند تنوع مسیرهای تجاری افغانستان، مانند بندر چابهار ایران، سهم پاکستان را در برخی دورهها کاهش داده است.
پاکستان با زیرساختهای روبهرشد و مناطق اقتصادی ویژه (CPEC) که مشوقهای مالیاتی و حمایت زیرساختی ارائه میدهند، فرصتهایی برای سرمایهگذاری آمریکا در بخش خودروسازی فراهم میکند. شهرهایی مانند کراچی، لاهور و فیصلآباد با نیروی کار ماهر و بازار قطعات خودرو، برای ایجاد کارخانههای مونتاژ، مراکز لجستیک یا انبارهای قطعات یدکی مناسب هستند. تجربه پاکستان در واردات خودروهای دستدوم ژاپنی و کرهای، این کشور را به مرکزی بالقوه برای صادرات مجدد خودروهای آمریکایی بهویژه برای بازسازی افغانستان تبدیل میکند.
پاکستان از طریق ادغام در شبکههای ترانزیتی جهانی و توافقنامههای تجاری، کریدوری شفاف برای بازسازی افغانستان فراهم میکند. هیئت سرمایهگذاری پاکستان با ارائه خدمات یکپارچه و قوانین بهروز، سرمایهگذاری خارجی را تسهیل میکند. با این حال، چالشهایی مانند بستهشدن مرزها، ناپایداری سیاسی، تأخیرات گمرکی، بوروکراسی و نگرانیهای امنیتی وجود دارد. دیجیتالیسازی، اصلاحات و همکاری نزدیکتر بین پاکستان و افغانستان این موانع را کاهش داده و پاکستان را به شریکی کلیدی برای سرمایهگذاری آمریکا در تجارت، فناوری و ایجاد شغل در منطقه تبدیل کرده است./ منبع
