آیا فناوری مخفی جدید چین، میتواند سامانه گنبد طلایی ترامپ را به چالش بکشد؟
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشت «آیا فناوری مخفی جدید چین، میتواند سامانه گنبد طلایی ترامپ را به چالش بکشد؟» نوشته ژانگ تونگ (Zhang Tong)، و منتشرشده در روزنامه ساوث چاینا مورنینگ پست (South China Morning Post)، به بررسی توسعه مادهای پیشرفته در چین میپردازد که میتواند اثربخشی سامانه دفاع موشکی جدید آمریکا به نام «گنبد طلایی» را که توسط دونالد ترامپ پیشنهاد شده، کاهش دهد. این یادداشت با تمرکز بر ویژگیهای این ماده مخفی چند طیفی و مقاوم در برابر دماهای بسیار بالا، اهمیت آن را در مقابله با فناوریهای ردیابی مادون قرمز و مایکروویو نشان میدهد. در ادامه، خلاصه این مطلب آمده است.
چین در زمینه فناوریهای پنهانکاری و مواد پیشرفته، گامی نوین برداشته است که میتواند بر رقابت نظامی و استراتژیک بین چین و آمریکا اثرگذار باشد. دانشمندان چینی مادهای جدید معرفی کردهاند که قابلیت پنهانکاری همزمان در طیفهای مادون قرمز و مایکروویو را دارد و از این رو میتواند کارایی سیستمهای ردیابی و دفاع موشکی نوین آمریکا را کاهش دهد. این ماده که توسط تیمی به سرپرستی پروفسور لی چیانگ در دانشگاه ژجیانگ توسعه یافته است، برای استفاده در هواپیماها و موشکهای با سرعت بالا و در شرایط دمایی بسیار شدید طراحی شده است.
سیستمهای نوین نظارت در میدان نبرد عمدتاً بر پایه فناوریهای مادون قرمز و مایکروویو کار میکنند. سامانههای مادون قرمز با شناسایی تابش گرمایی ساطعشده از اجسام و سامانههای مایکروویو با ارسال و دریافت سیگنالهای بازتابی، موقعیت هدف را تشخیص میدهند. در برابر این فناوریهای پیشرفته، مواد پنهانکار نیز توسعه یافتهاند تا پوشش چندطیفی شامل نور مرئی، مادون قرمز و مایکروویو ایجاد کنند و شناسایی را دشوار سازند.
اما یکی از مشکلات کلیدی در کاربردهای نظامی، دمای بالای محیط عملکرد تجهیزات است؛ مثلاً هواپیماها و موشکها به دلیل اصطکاک هوا و حرارت حاصل از خروج گازهای موتور، در دماهای بسیار بالایی کار میکنند که میتواند عملکرد مواد پنهانکار سنتی را کاهش داده یا به ساختار آنها آسیب برساند. بنابراین، نیاز به مادهای است که ضمن حفظ قابلیت پنهانکاری چند طیفی، مدیریت حرارتی مؤثری نیز داشته باشد.
ماده جدید توسعه یافته توسط تیم دانشگاه ژجیانگ قادر است در چهار بازه مادون قرمز کوتاهموج (SWIR)، مادون قرمز میانه موج (MWIR)، مادون قرمز بلند موج (LWIR) و مایکروویو پنهانکاری ایجاد کند و این قابلیت را حتی در دمای ۷۰۰ درجه سانتیگراد حفظ نماید. یافتههای این تحقیق در تاریخ ۲۴ مارس در مجله Nano-Micro Letters منتشر شده است.
برای ارزیابی کارایی ماده، پژوهشگران آن را با یک جسم سیاه استاندارد (Blackbody) که بهطور کامل تابش الکترومغناطیسی را جذب میکند، مقایسه کردند. نتایج نشان داد که این ماده در دمای ۷۰۰ درجه، دمای تابشی خود را بین ۲۶۸ تا ۴۲۲ درجه سانتیگراد پایینتر از جسم سیاه نشان میدهد. همچنین شدت تابش آن در باندهای مادون قرمز میانه موج و کوتاه موج به ترتیب ۶۳.۶ و ۳۷.۲ درصد کمتر از جسم سیاه است.
نوآوری اصلی در ساختار ترکیبی این ماده است که شامل لایههای چندگانه فیلمهای نازک و یک سطح متامتریال مایکروویو است. لایه بالایی آن به عنوان سد محافظ در برابر رطوبت عمل میکند و لایه زیرین کمک میکند تا ماده به سطح زیرین بچسبد. علاوه بر این، لایهها بهدقت با لیزر حکاکی شدهاند تا امکان عبور سیگنالهای مایکروویو بدون کاهش عملکرد مادون قرمز فراهم شود.
پروفسور لی در مقاله خود میگوید که این دستگاه در زمینه حداکثر دمای عملیاتی و توانایی دفع حرارت، از بهترین نمونههای موجود برای پنهانکاری همزمان در مادون قرمز و مایکروویو پیشی گرفته است.
در همین حال، دولت آمریکا در ۲۰ مه، از برنامه ساخت سامانه دفاع موشکی «گنبد طلایی» رونمایی کرد که نمونه آمریکایی سامانه اسرائیلی «گنبد آهنین» محسوب میشود. این سیستم جدید برای مقابله با موشکهای بالستیک، تسلیحات فراصوت و موشکهای کروز طراحی شده و از حسگرهای ردیابی مبتنی بر فضا بهره میبرد. شرکت دفاعی L3Harris که در پرتاب ماهوارههای ردیابی موشکهای فراصوت با آژانس دفاع موشکی آمریکا همکاری داشته، نقش کلیدی در این پروژه ایفا میکند.
رئیس بخش سیستمهای فضایی و هوابرد L3Harris، اد زویس، در مصاحبهای با روزنامه واشنگتن تایمز توضیح داد که مجموعه ماهوارههای این شرکت از فناوری مادون قرمز برای ردیابی موشکها از فضا استفاده میکند. این ماهوارهها قادرند امواج گرمایی کوچک ناشی از موشکهای فراصوت را از میان امواج گرمایی بزرگتر سطح زمین تشخیص دهند و دادههای مهم ردیابی را برای سامانههای مقابله فراهم کنند.
اگر ردگیری مادون قرمز به عنوان روش اصلی برای کشف و مقابله با تسلیحات فراصوت در سامانه گنبد طلایی عمل کند، ماده پنهانکاری جدید با قابلیتهای مادون قرمز و مایکروویو میتواند احتمال کشف این تسلیحات را به طور قابل توجهی کاهش دهد.
علاوه بر قابلیتهای پنهانکاری، این ماده جدید توانایی بالایی در انتشار حرارت نیز دارد. در دمای ۷۰۰ درجه، این ماده حرارت را بهتر از فلزات معمولی منتشر میکند. در شرایط پرواز با سرعتی بیش از دو برابر سرعت صوت، دمای سطح آن ۷۲.۴ درجه سانتیگراد کمتر از مواد استاندارد مانند مولیبدن باقی میماند که این امر به حفظ پایداری تجهیزات و جلوگیری از گرمای بیش از حد کمک میکند.
فرآیند ساخت این ماده شامل تکنیکهای سادهای مانند رسوبدهی (deposition) و حکاکی لیزری است که باعث میشود تولید آن در مقیاس وسیع آسان و مقرون به صرفه باشد. این پیشرفت راه را برای کنترل پیشرفته انتشار حرارت، پردازش اطلاعات چند طیفی و مدیریت حرارتی مقاوم در شرایط محیطی سخت هموار میسازد که علاوه بر کاربردهای نظامی، برای فناوریهای غیرنظامی نیز چشماندازهای گستردهای فراهم میکند./ منبع
