اهداف چین در ابتکار جهانی برای حکمرانی

چین در آستانه هشتادمین سال تأسیس سازمان ملل، ابتکاری را با نام ابتکار حکمرانی جهانی (GGI) ارائه کرده است که هدف آن تقویت کارآمدی و عدالت در نظام حکمرانی جهانی است. این ابتکار در شرایطی مطرح شده است که جهان با سه کمبود اساسی در نظام فعلی حکمرانی جهانی روبه‌روست: نمایندگی ناکافی کشورهای جنوب جهانی، کاهش اعتبار قوانین بین‌المللی و ضرورت افزایش کارآمدی به‌ویژه در مواجهه با چالش‌های نوین شامل تغییرات اقلیمی، شکاف دیجیتال و قلمروهای تازه چون هوش مصنوعی، فضای سایبری و فضا. شی جین‌پینگ در اجلاس سازمان همکاری شانگهای پلاس در اول سپتامبر، پنج اصل بنیادین این ابتکار را بر پایه خرد و فرهنگ سنتی چین معرفی کرد.

اصل نخست، تأکید بر برابری حاکمیت است که بر احترام به تنوع، حق انتخاب مستقل نظام‌های اجتماعی و توسعه‌ای و مشارکت برابر همه کشورها در تصمیم‌گیری‌های جهانی تأکید دارد. چین تلاش می‌کند از طریق گروه‌هایی مانند بریکس پلاس و سازمان همکاری شانگهای پلاس، همبستگی جنوب جهانی را افزایش دهد و ساختاری متوازن‌تر در حکمرانی جهانی بسازد. اصل دوم، پایبندی به حاکمیت قانون بین‌المللی است که با رد دوگانه‌گرایی و جایگزینی قوانین سازمان ملل با قواعد تحمیلی چند کشور، به دفاع از چارچوب قانونی موجود متعهد است. چین خود را مدافع و مشارکت‌کننده فعال در نظام حقوق بین‌الملل قلمداد می‌کند.

اصل سوم، چندجانبه‌گرایی است که با بهره‌گیری از قواعد اخلاقی «با دیگران همان رفتار کن که دوست داری با تو کنند»، بر اهمیت مشورت، همکاری گسترده و منافع مشترک در امور جهانی تأکید دارد. چین با عضویت فعال در تقریباً همه سازمان‌های بین‌دولتی و حمایت از جایگاه مرکزی سازمان ملل، در مقابل رفتارهایی همچون خروج از پیمان‌ها یا کاهش کمک‌های مالی مقاومت می‌کند. چهارمین اصل، رویکرد مردم‌محور است که بر مشارکت و سودمندی مردم در نظام حکمرانی جهانی تمرکز دارد و نمونه‌هایی چون ارائه درمان‌های رایگان و خدمات بهداشتی گسترده به کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای را شامل می‌شود.

اصل پنجم به عملگرایی اختصاص دارد و بیان می‌کند که موفقیت حکمرانی جهانی باید بر اساس حل واقعی مشکلات سنجیده شود. چین به‌عنوان بزرگ‌ترین نیروی اعزامی در عملیات‌های صلح سازمان ملل و فعال در حوزه‌های جدید مثل تغییرات اقلیمی، هوش مصنوعی و فضای سایبری شناخته می‌شود. همچنین، این ابتکار به‌دنبال آن نیست که نظم بین‌المللی موجود را براندازد یا سیستم جایگزین بسازد، بلکه می‌کوشد آن را تقویت و پاسخگویی به چالش‌ها را سریع‌تر و مؤثرتر سازد؛ به‌ویژه منافع کشورهای در حال توسعه را مدنظر قرار دهد.

چین متعهد به حفظ نظام بین‌المللی مبتنی بر سازمان ملل، حقوق بین‌الملل و اصول اساسی منشور این سازمان است و خود را آماده همکاری با سازمان ملل و سایر بازیگران جهانی برای اجرای موفق ابتکار حکمرانی جهانی و ساخت جامعه‌ای با آینده مشترک برای بشریت می‌داند./ منبع