مقابله با ترامپ؛ پیشتازی جزایر پاسیفیک در نبرد اقلیمی

رهبران جزایر پاسیفیک در برابر سخنان دونالد ترامپ در سازمان ملل، که تغییرات اقلیمی را «فریب بزرگ» خواند، صفی متحد تشکیل دادند و با استناد به شواهد علمی، از جامعه جهانی خواستند به مسئولیت‌های قانونی خود عمل کند. وسلی سیمینا، رئیس میکرونزی، تأکید کرد بحران اقلیمی محل مناقشه نیست بلکه مسئله اقدام فوری است. جرمایا مانل، نخست‌وزیر جزایر سلیمان، گفت مردمش در حال رنج بردن از آثار مستقیم گرمایش زمین‌اند. این کشورها که از دهه‌ها پیش در خط مقدم بحران قرار دارند، با بالا آمدن سطح دریا و توفان‌های ویرانگر روبه‌رو هستند. تولپه پومولینوکو اونسمو، معاون نخست‌وزیر ساموآ، تغییر اقلیم را بزرگ‌ترین تهدید هستی‌محور برای دولت‌های کوچک جزیره‌ای خواند. رهبران پاسیفیک در «اعلامیه بوئه» سال ۲۰۱۸ نیز بر همین نکته تأکید کرده بودند.

با وجود بی‌توجهی قدرت‌های غربی، جزایر پاسیفیک نقش مهمی در تحولات تاریخی و سیاسی جهان داشته و اکنون خود را «دولت‌های اقیانوس بزرگ» می‌دانند که وظیفه پاسداری از محیط زیست جهانی را بر عهده دارند. آنان از طریق گروه «دولت‌های کوچک در حال توسعه جزیره‌ای» (SIDS) در سیاست اقلیمی نقش برجسته‌ای یافته‌اند و شعار «۱.۵ برای بقا» را در توافق پاریس نهادینه کردند. همچنین دانشجویان حقوق از این کشورها با پیگیری پرونده‌ای در دیوان بین‌المللی دادگستری موفق شدند رأیی مشورتی به‌دست آورند که کشورها را قانوناً موظف به اقدام در برابر تغییر اقلیم می‌داند؛ اقدامی که برای آن جایزه Right Livelihood  (جایزه نوبل جایگزین) دریافت کردند.

در برابر سیاست‌های ضداقلیمی ترامپ از خروج آمریکا از توافق پاریس تا ترویج سوخت‌های فسیلی، رهبران پاسیفیک موضعی استوار گرفتند. آنتونی آلبانیزی، نخست‌وزیر استرالیا، بر ضرورت پایبندی به توافق پاریس تأکید کرد. جیمز ماراپه، نخست‌وزیر پاپوآ گینه نو، از کشورهای صنعتی خواست انتشار کربن را کاهش داده و نظام مالی جهانی را در خدمت حفظ تنوع زیستی اصلاح کنند. سیتیونی رابوکا از فیجی از یارانه‌دهی دولت‌ها به صنایع آلاینده انتقاد کرد. هیلدا هین، رئیس‌جمهور جزایر مارشال، هشدار داد کشورش در معرض نابودی است و اگر می‌توانست آژیر بلندتری از سخنانش به صدا درآورد، این کار را می‌کرد. سورانگل ویپس، رئیس‌جمهور پالائو، وضعیت کشورش را «جنگ برای بقا» خواند و گفت سواحل با آب دریا، خانه‌ها با توفان و جنگل‌ها با آتش ویران می‌شوند.

در ادامه، رهبران پاسیفیک در برابر موج تازه انکار اقلیم در واشنگتن، از جمله اظهارات وزیر انرژی آمریکا که مدعی شد جزایر از خطر مصون‌اند، عقب‌نشینی نکردند و تمرکز خود را بر اجرای رأی دیوان بین‌المللی دادگستری گذاشتند. آنان این رأی را گامی برای الزام عملی کشورها به اقدام دانستند. ویپس اعلام کرد که «۱.۵ درجه دیگر یک انتخاب نیست بلکه معیار حقوقی جهانی است». اودو تِوی، نماینده وانواتو، رأی دادگاه را تأییدی بر وظیفه حقوقی جهان در مقابله با تهدید هستی‌محور تغییر اقلیم دانست. رهبران پاسیفیک، بی‌اعتنا به دروغ‌پراکنی‌های واشنگتن، مصمم‌اند برای نجات سرزمین‌ها و آینده جهان اقدام کنند. جیمز ماراپه در پایان یادآور شد: «نیاکان ما سیاره‌ای قابل زیستن به ما سپردند؛ ما نیز باید همین را برای آیندگان به‌جا بگذاریم.»/ منبع