توافق تیک‌تاک؛ پرچم سفید آمریکا در جنگ فناوری با چین

در تاریخ ۲۵ سپتامبر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، دستور اجرایی را امضا کرد که به تیک‌تاک اجازه می‌دهد در این کشور به فعالیت خود ادامه دهد و همزمان نگرانی‌های امنیت ملی را رعایت کند. پس از تماس تلفنی با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در تاریخ ۱۹ سپتامبر، ترامپ اعلام کرد که توافقی حاصل شده است تا گروهی از سرمایه‌گذاران آمریکایی به رهبری اوراکل کنترل ۸۰ درصد از عملیات تیک‌تاک در ایالات متحده را به عهده بگیرند. اما با آشکار شدن جزئیات، سوالات جدی مطرح شده است. یکی از این سوالات این است که نگرانی‌های امنیت ملی که باعث شد کنگره قانونی برای ممنوعیت تیک‌تاک تصویب کند، هنوز حل نشده‌اند. الگوریتم تیک‌تاک که راز آن است و تعیین می‌کند کاربران چه محتوایی را در اپلیکیشن مشاهده کنند، هنوز در دست شرکت بایت‌دنس است. طبق توافق، مجوز نسخه‌ای از این الگوریتم به گروه سرمایه‌گذاران آمریکایی داده می‌شود تا آن را با استفاده از داده‌های کاربران ایالات متحده بازآموزی کنند. اما این مسئله یک حفره بزرگ باقی می‌گذارد. به عنوان مثال، اگر بایت‌دنس نسخه‌های جدیدی از الگوریتم خود منتشر کند، آیا نسخه آمریکایی همچنان به‌روزرسانی خواهد شد؟ این توافق به جای قطع رابطه با چین، به پکن اجازه می‌دهد تا نفوذ قابل‌توجهی را حفظ کند.

انتظار می‌رود که دولت ترامپ میلیاردها دلار از این معامله دریافت کند. ترامپ این توافق را به عنوان یک «هزینه مثبت» توصیف کرده است که برای ایالات متحده منفعت زیادی دارد و نمی‌خواهد این فرصت را از دست بدهد. علاوه بر این، کنترل اپلیکیشن به فرایندی غیرشفاف واگذار می‌شود که به‌نفع متحدان دست‌چین‌شده ترامپ، از جمله لری الیسون و روپرت مورداک است که به گروه سرمایه‌گذاران مرتبط هستند. این مسأله به‌ویژه در نگاه بسیاری از ناظران به‌عنوان نمادی از سرمایه‌داری فامیلی و سیاسی تلقی می‌شود.

با توجه به این تحولات، سوال بزرگتری مطرح است: آیا رئیس‌جمهور ایالات متحده از جنگ فناوری علیه چین دست برداشته است؟ ترامپ خود مسئول آغاز جنگ فناوری با چین در سال ۲۰۱۸ بود، زمانی که شرکت چینی ZTE را در فهرست سیاه تجاری قرار داد. در آن زمان، کارشناسان امنیت ملی از باراک اوباما به دلیل کندبودن در شناسایی تهدیدات چین انتقاد می‌کردند، در حالی که ترامپ خطرات فزاینده قدرت چین را به‌خوبی شناسایی کرده بود.

اما از زمان آغاز دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ، او به مسیر متفاوتی رفته است. تیم ترامپ بیشتر بر اعمال تعرفه‌ها بر کشورهای دیگر مانند کانادا، مکزیک و اروپا تمرکز کرده و به مقابله با چین و روسیه توجه کمتری نشان داده است. مشاوران فناوری او، مانند دیوید ساکس و مایکل کراتسیوس، مخالف کنترل‌های صادراتی هستند و استدلال می‌کنند که بهترین راهبرد برای ایالات متحده گسترش بازارهای خارجی و به‌دست‌آوردن سلطه بر تجارت جهانی است.

در همین حال، مشاوران چین‌هراسی مانند مایک والتز از تیم ترامپ کنار گذاشته شدند. علاوه بر این، ترامپ تحت تأثیر جَن‌سن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، قرار گرفته که از لغو محدودیت‌های صادراتی برای فروش تراشه‌های انویدیا به چین حمایت کرده است. هوانگ معتقد است که تحریم‌های فناوری علیه چین نتایج معکوس داده و باعث افزایش انگیزه چین برای توسعه محصولات خود شده است. ترامپ در سال ۲۰۲۶ قصد سفر به چین را دارد و ممکن است در این سفر بر صادرات تراشه‌های پیشرفته و مسائل مشابه فشار بیاورد.

با این حال، سوالی که باقی می‌ماند این است که آیا ترامپ همچنان از تهدید چین به‌عنوان اولویت امنیت ملی ایالات متحده حمایت می‌کند یا خیر. در حال حاضر، با توجه به تصمیمات اخیر او در زمینه فناوری و اقتصاد، این جنگ فناوری به نظر می‌رسد که در حال تغییر مسیر است و ترامپ ممکن است تصمیم بگیرد که بخش‌هایی از آن را در مواقعی خاص رها کند. / منبع