جنگ بعدی اروپا

چهار سال پس از تهاجم روسیه، تمرکز واشنگتن و متحدانش بر حمایت نظامی از کی‌یف، آن‌ها را از اندیشیدن به فردای جنگ بازداشته است. واقعیت تلخ این است که بازگشت به دنیای پیش از سال ۲۰۲۲ غیرممکن شده و روسیه تحت رهبری ولادیمیر پوتین، به‌عنوان یک قدرت تجدیدنظرطلب و ناراضی، برای دهه‌ها دشمن اصلی ناتو باقی خواهد ماند. با فروپاشی کامل معماری امنیتی اروپا، از جمله تعلیق شورای ناتو-روسیه و بی‌اثری سازمان امنیت و همکاری اروپا، هیچ کانال ارتباطی مؤثری برای جلوگیری از درگیری‌های ناخواسته وجود ندارد. گزارش‌های اطلاعاتی نشان می‌دهند که مسکو قصد دارد پس از اتمام جنگ، نیروهای خود را در مرزهای شمالی ناتو دو برابر کرده و به هشتاد هزار نفر برساند که این امر خطر رویارویی را به‌شدت افزایش می‌دهد.

در این میان، سناریوهای متعددی برای آغاز «جنگ بعدی» متصور است؛ از حملات سایبری به زیرساخت‌های حیاتی و خرابکاری در کابل‌های زیردریایی گرفته تا جرقه‌های ناشی از رزمایش‌های ناگهانی روسیه که ممکن است توسط کشورهای بالتیک به عنوان مقدمه حمله تعبیر شود. همچنین، احتمال وقوع بی‌ثباتی در بلاروس پس از دوران الکساندر لوکاشنکو، می‌تواند روسیه را به مداخله نظامی وادارد که مستقیماً با واکنش لهستان و لیتوانی روبرو خواهد شد. در چنین فضای ملتهبی، حتی یک خطای تاکتیکی کوچک می‌تواند منجر به فعال‌سازی ماده ۵ ناتو و ورود ایالات متحده به یک جنگ بزرگ دیگر در خاک اروپا شود.

راهبرد پیشنهادی برای مهار این بحران، ترکیبی از «بازدارندگی قاطع» و «دیپلماسی واقع‌گرایانه» است. ناتو باید ضمن تقویت حضور نظامی در جناح شرقی، خطوط ارتباطی اضطراری مشابه دوران جنگ سرد ایجاد کند تا از سوءبرداشت‌ها جلوگیری شود. همچنین، تشکیل یک ائتلاف بین‌المللی برای کنترل صادرات کالاهای حساس (مشابه کمیته کوکوم در جنگ سرد) برای تضعیف توان نظامی بلندمدت روسیه ضروری است. در نهایت، ثبات اروپا در گروی توافقی دقیق در اوکراین است که دارای ضمانت‌های اجرایی و نظارت طرف ثالث باشد. ناتو باید بپذیرد که نادیده‌گرفتن روسیه یا انتظار برای فروپاشی آن، راهبرد امنی نیست؛ بلکه باید با حفظ آمادگی رزمی، راه‌هایی برای هم‌زیستی مسلحانه و مدیریت رقابت در مناطق نفوذ بیابد تا از وقوع جنگ سوم جهانی جلوگیری شود./ منبع