شکست غول‌های فناوری در شرط‌بندی روی ترامپ
پیروزی دموکرات‌ها نشان داد نفوذ سیاسی غول‌های فناوری در برابر رأی‌دهندگان و مطالبات دموکراتیک محدودیت دارد.
به گزارش اطلس دیپلماسی یادداشتی با عنوان «شکست غول‌های فناوری در شرط‌بندی سیاسی روی ترامپ» به قلم جاناتان لیو (Jonathan Liew) در روزنامه گاردین (The Guardian) منتشر شده است که با بررسی پیامدهای انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، به تضعیف نفوذ سیاسی میلیاردرهای فناوری، مخالفت رأی‌دهندگان با گسترش بی‌ضابطه مراکز داده و تقابل فزاینده میان منافع شرکت‌های بزرگ فناوری و پاسخ‌گویی دموکراتیک می‌پردازد. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نشان داد که سرمایه‌گذاری سیاسی میلیاردرهای فناوری و حمایت گسترده آن‌ها از دونالد ترامپ، لزوماً به معنای توانایی تعیین مسیر تحولات سیاسی نیست. شکست جمهوری‌خواهان در شماری از رقابت‌های انتخاباتی و پیروزی نامزدهایی که مخالفت با توسعه بی‌ضابطه مراکز داده را در محور برنامه‌های خود قرار داده بودند، نشانه‌ای از افزایش حساسیت عمومی نسبت به قدرت اقتصادی و سیاسی شرکت‌های بزرگ فناوری محسوب می‌شود. این تحولات همچنین پرسش‌هایی درباره آینده اتحاد میان دولت ترامپ و الیگارش‌های سیلیکون‌ولی مطرح کرده است.
چند ماه پیش از انتخابات، ترامپ میزبان گروهی از مدیران برجسته فناوری در کاخ سفید بود. ایلان ماسک و جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، از جمله چهره‌های حاضر در این نشست بودند. چشم‌انداز مطرح‌شده در این گردهمایی بر توسعه سریع هوش مصنوعی، گسترش زیرساخت‌های محاسباتی و کاهش محدودیت‌های نظارتی استوار بود. این رویکرد با منافع شرکت‌هایی هم‌خوانی داشت که برای توسعه مدل‌های هوش مصنوعی و حفظ برتری رقابتی خود به سرمایه‌گذاری عظیم در مراکز داده نیاز دارند.
بااین‌حال، نتایج انتخابات نشان داد که بخش قابل‌توجهی از رأی‌دهندگان با چنین مسیری همراه نیستند. در تگزاس، جینا هینوجوسا با وعده توقف فوری توسعه مراکز داده توانست گرگ ابوت، فرماندار جمهوری‌خواه، را شکست دهد؛ آن هم در شرایطی که هزینه‌های انتخاباتی رقیب او تقریباً هشت برابر بیشتر بود. بخش مهمی از این هزینه‌ها از سوی حامیان بزرگ فناوری تأمین شده بود که به دنبال حفظ معافیت‌های مالیاتی و تسهیل توسعه زیرساخت‌های خود بودند.
در ایالت اوهایو نیز شرود براون، نامزد دموکرات، رقیب جمهوری‌خواه خود، جان هیوستد، را به دلیل ارتباط با توسعه مراکز داده هدف انتقاد قرار داد. افزون بر این، از مجموع ۴۷ طرح مربوط به مراکز داده که در رأی‌گیری‌ها مطرح شده بودند، ۴۶ طرح شکست خوردند. این نتایج نشان می‌دهد که مخالفت با توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی دیگر صرفاً به گروه‌های محدود زیست‌محیطی یا فعالان محلی اختصاص ندارد و به موضوعی با ظرفیت تأثیرگذاری بر رقابت‌های انتخاباتی تبدیل شده است.
پیامدهای سیاسی این تحولات به‌سرعت در بازارهای مالی نیز نمایان شد. پس از مشخص شدن نتایج انتخابات، سهام شرکت‌های فناوری با موجی از فروش مواجه شد. این واکنش نشان‌دهنده نگرانی سرمایه‌گذاران درباره احتمال تغییر سیاست‌های حمایتی دولت، محدود شدن معافیت‌های مالیاتی و افزایش نظارت بر پروژه‌های زیرساختی هوش مصنوعی بود. مسئله اصلی برای بازارها، صرفاً شکست یک حزب سیاسی نبود، بلکه احتمال تغییر رابطه میان قدرت اقتصادی شرکت‌های فناوری و ساختار تصمیم‌گیری سیاسی آمریکا بود.
این روند در شرایطی اتفاق افتاده است که شرکت‌های بزرگ فناوری طی سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند خود را به‌عنوان موتور اصلی پیشرفت اقتصادی و آینده تمدن بشری معرفی کنند. مدیران این شرکت‌ها با اتکا به ثروت، نفوذ رسانه‌ای و دسترسی به سیاستمداران، در بسیاری از موارد خواهان کاهش نظارت عمومی بر فعالیت‌های خود بوده‌اند. بااین‌حال، انتخابات اخیر نشان داد که رأی‌دهندگان می‌توانند در برابر این نفوذ سازمان‌یافته واکنش نشان دهند و توسعه فناوری را به موضوعی برای مطالبه پاسخ‌گویی سیاسی تبدیل کنند.
این مسئله محدود به آمریکا نیست. در بریتانیا نیز دولت از توسعه مناطق ویژه رشد هوش مصنوعی حمایت کرده است؛ مناطقی که هدف آن‌ها تسریع ساخت مراکز داده و زیرساخت‌های مرتبط است. بخشی از اختیارات تصمیم‌گیری درباره پروژه‌های بزرگ زیرساختی از شوراهای محلی به سطوح ملی منتقل شده است. بر اساس گزارشی از نهاد اسپات‌لایت آن کوراپشن، دولت طی دو سال تنها با دو گروه اجتماعی و هیچ سازمان زیست‌محیطی در روند تدوین این سیاست مشورت کرده است. هم‌زمان، شماری از وزیران و مقام‌های ارشد دولتی به استخدام شرکت‌های هوش مصنوعی درآمده‌اند؛ موضوعی که نگرانی درباره تعارض منافع را افزایش می‌دهد.
در این میان، ایلان ماسک نیز با صرف مبالغ هنگفت برای حمایت از جریان‌های سیاسی راست‌گرا تلاش کرده است بر نتایج انتخابات تأثیر بگذارد، اما این سرمایه‌گذاری‌ها با محدودیت‌های جدی مواجه شده‌اند. در بریتانیا نیز دریافت کمک مالی ۷۲ میلیون پوندی حزب ریفورم از دو میلیاردر حوزه رمزارز، نمونه دیگری از پیوند فزاینده ثروت فناوری و سیاست است.
چالش اساسی پیش‌رو این است که آیا شرکت‌های بزرگ فناوری در برابر مطالبات عمومی برای شفافیت، نظارت و پاسخ‌گویی عقب‌نشینی خواهند کرد یا برای حفظ موقعیت خود به دنبال کاهش بیشتر نظارت دموکراتیک خواهند رفت. مخالفت انتخاباتی با مراکز داده می‌تواند آغاز مرحله‌ای تازه در رابطه جامعه و صنعت فناوری باشد؛ مرحله‌ای که در آن پیشرفت هوش مصنوعی دیگر صرفاً با معیار سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی سنجیده نمی‌شود، بلکه آثار اجتماعی، زیست‌محیطی و سیاسی آن نیز در معرض ارزیابی عمومی قرار می‌گیرد. بااین‌حال، مخالفت انتخاباتی به‌تنهایی تضمین‌کننده توقف پروژه‌ها نیست و تحقق تغییرات پایدار به استمرار نظارت عمومی و پاسخ‌گویی نهادهای سیاسی وابسته خواهد بود./ منبع